WMO (जागतिक हवामान संघटना) (World Meteorological Organization) ने एक मोठा इशारा दिला आहे की सप्टेंबर महिन्यापासून ‘ला नीना’ (La Niña) परत येत आहे. यामुळे जगभरात हवामानात (Weather) मोठे बदल दिसू शकतात. भारत, आशिया, आफ्रिका आणि अमेरिकेसह अनेक देशांमध्ये पूर (Floods) आणि दुष्काळ (Drought) सारख्या नैसर्गिक आपत्त्यांची शक्यता वाढणार आहे.

‘ला नीना’ म्हणजे काय? ‘एल निनो’ सोबतचा संबंध

‘ला नीना’ (La Niña) ही एक नैसर्गिक हवामान घटना आहे. यामध्ये प्रशांत महासागरातील (Pacific Ocean) पाणी सामान्य तापमानापेक्षा अधिक थंड होते. यामुळे हवेचा दाब बदलतो आणि जगभरातील हवामानावर त्याचा थेट परिणाम होतो.

• हा ‘एल निनो’ (El Niño) च्या एकदम उलट आहे.
• ‘ला नीना’ मुळे काही ठिकाणी जोरदार पाऊस पडतो, तर काही ठिकाणी दुष्काळ (Drought) पडतो.
• भारतासारख्या (India) देशासाठी हा काळ खूप महत्त्वाचा असतो, कारण याचा थेट परिणाम आपल्या मान्सून (Monsoon) आणि शेतीवर होतो.

भारतावर काय परिणाम होईल? शेतीवर मोठा प्रभाव

भारतासाठी (India) ‘ला नीना’चा (La Niña) प्रभाव खासकरून शेतकऱ्यांसाठी महत्त्वाचा ठरू शकतो.

• जोरदार पाऊस आणि पूर (Floods): मध्य आणि पूर्व भारतातील राज्यांमध्ये मुसळधार पावसाची शक्यता आहे.
• दुष्काळ (Drought): मात्र, दक्षिण भारतातील काही भागांत पावसाची कमतरता जाणवू शकते.
• शेती (Agriculture): भात (Rice), ऊस (Sugarcane) आणि सोयाबीन (Soybean) सारख्या प्रमुख पिकांना यामुळे धोका निर्माण होऊ शकतो.

भारतीय हवामान खात्यानेही यावर बारीक लक्ष ठेवले आहे. सप्टेंबर-ऑक्टोबरमध्ये हवामानाचा अंदाज (Weather Forecast) अधिक स्पष्ट होईल, असे त्यांनी सांगितले आहे.

जागतिक स्तरावर संभाव्य परिणाम

युनायटेड नेशन्सने (UN) देखील सर्व देशांना नैसर्गिक आपत्त्यांचा सामना करण्यासाठी आधीपासूनच तयारी करण्याचं आवाहन केलं आहे.

• आफ्रिका (Africa): इथिओपिया (Ethiopia), केनिया (Kenya) सारख्या देशांमध्ये पाणीटंचाई अधिक गंभीर होऊ शकते.
• दक्षिण अमेरिका (South America): अर्जेंटिना (Argentina) आणि ब्राझीलमध्ये (Brazil) दुष्काळामुळे शेतीत मोठं नुकसान होण्याची शक्यता आहे.
• ऑस्ट्रेलिया (Australia): पावसामुळे पूर (Floods) येण्याची शक्यता आहे.

‘ला नीना’चा (La Niña) प्रभाव केवळ हवामानापुरता मर्यादित नाही. याचा थेट परिणाम अन्नधान्य, पाणी, आरोग्य आणि आपल्या अर्थव्यवस्थेवर होतो. सप्टेंबरपासून या बदलांची तीव्रता वाढणार असल्याने, सरकार आणि नागरिकांनी मिळून यावर वेळीच उपाययोजना करणे गरजेचे आहे. नैसर्गिक आपत्तींचा सामना करण्यासाठी आधीच तयारी केली नाही, तर मोठं आर्थिक आणि सामाजिक संकट येऊ शकतं.