आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (Artificial Intelligence – AI) च्या वेगवान प्रगतीमुळे इंजिनिअर्सच्या (Engineers) कामकाजावर मोठा परिणाम होत आहे. अलीकडील सर्वेक्षणानुसार, 67% इंजिनिअर्सनी त्यांच्या नोकरीत बदल जाणवत असल्याचे मान्य केले आहे, तर 85% जणांनी आपले कौशल्य वाढवण्यासाठी upskilling सुरू केले आहे.
AI तंत्रज्ञानामुळे ऑटोमेशन (Automation), स्मार्ट अल्गोरिदम (Smart Algorithms) आणि जनरेटिव्ह AI टूल्स (Generative AI Tools) इंजिनिअरिंग क्षेत्रात वेगाने वापरले जात आहेत. यामुळे पारंपरिक कामांमध्ये मोठे बदल होत आहेत. सॉफ्टवेअर कोडिंग (Software Coding), डिझाइन, डेटा ॲनालिसिस (Data Analysis) आणि टेस्टिंगमध्ये AI टूल्स (AI Tools) माणसांपेक्षा जलद आणि कमी खर्चिक ठरत आहेत.
कौशल्य विकासाची (Upskilling) गरज आणि भविष्यातील नोकऱ्या
AI च्या वाढत्या प्रभावामुळे इंजिनिअर्सना (Engineers) नोकरी टिकवण्यासाठी नवीन कौशल्ये शिकणे अनिवार्य झाले आहे.
- सर्वेक्षणात 85% इंजिनिअर्सनीसांगितले की त्यांनी AI, डेटा सायन्स (Data Science), क्लाउड (Cloud), सायबरसिक्युरिटी (Cybersecurity) आणि ऑटोमेशनमध्ये (Automation) कौशल्य विकास सुरू केला आहे.
- अनेक कंपन्या आता आपल्या कर्मचाऱ्यांसाठी खास AI प्रशिक्षणाचे कार्यक्रम आणि ऑनलाइन कोर्सेस (Courses) उपलब्ध करून देत आहेत.
तज्ज्ञांच्या मते, AI काही पारंपारिक नोकऱ्यांना कमी करेल, परंतु त्याचवेळी AI-आधारित (AI-based) अनेक नवीन नोकरीच्या संधीही निर्माण होतील. ज्या इंजिनिअर्सकडे AI-समावेशक उपाय (AI-integrated solutions) तयार करण्याचे कौशल्य आहे, त्यांना कंपन्या प्राधान्य देत आहेत. असा अंदाज आहे की 2030 पर्यंत इंजिनिअरिंगमधील 50% पेक्षा जास्त नोकऱ्या संकरित (Hybrid) असतील, जिथे माणूस आणि मशीन एकत्रितपणे काम करतील.
भारतासह जगभरात कौशल्य विकासावर भर
अनेक देश AI शिक्षणावर मोठा भर देत आहेत. भारतातसुद्धा AI आणि नवीन तंत्रज्ञान (Emerging Tech Skills) यासाठी विशेष प्रशिक्षण योजना सुरू करण्यात आल्या आहेत. उद्योगक्षेत्र आता विद्यापीठांसोबत सहकार्य करून भविष्यातील कार्यबळ तयार करत आहे. AI मुळे इंजिनिअरिंग क्षेत्र बदलत असले तरी, कौशल्य विकास (Upskilling) आणि पुनर्कौशल्य (Reskilling) हाच एकमेव मार्ग आहे. जे इंजिनिअर्स (Engineers) नवीन तंत्रज्ञान लगेच आत्मसात करतील, तेच या डिजिटल क्रांतीत (Digital Revolution) यशस्वी ठरतील.
