भारतीय ऑटो कॉम्पोनेंट उद्योग (Auto Components Industry) येत्या काही वर्षांत जगभरातील ऑटोमोबाईल क्षेत्रातील सर्वात वेगाने वाढणारा विभाग ठरणार आहे. सध्या भारतातील या उद्योगाची बाजारपेठ जवळपास $70 अब्ज डॉलर्स इतकी आहे, जी 2030 पर्यंत तब्बल $200 अब्ज डॉलर्स पर्यंत पोहोचेल, असा अंदाज आहे.
वाढीमागची मुख्य कारणे: EV, सरकारी धोरणे आणि निर्यात
ही वाढ केवळ आकड्यांपुरती मर्यादित नसून, अनेक महत्त्वाच्या बदलांवर आधारित आहे:
- ईव्ही (EV) आणि हायब्रिड वाहनांची वाढती मागणी: बॅटरी पॅक, मोटर्सआणि कंट्रोलर्स यांसारख्या नवीन कॉम्पोनेंट्ससाठी एक मोठी बाजारपेठ निर्माण होत आहे.
- मजबूत सरकारी धोरणे: PLI (Production Linked Incentive) योजना आणि “मेक इन इंडिया” (Make in India) धोरणामुळे देशांतर्गत उत्पादनाला मोठा वाव मिळत आहे.
- जागतिक दर्जाची गुणवत्ता: भारतीय ऑटो कॉम्पोनेंट्सची गुणवत्ता जगभरात मान्यता मिळवत आहे, ज्यामुळे निर्यात वाढली आहे आणि भारत जागतिक ऑटोमोबाईल पुरवठा साखळीतील एक महत्त्वाचा केंद्रबिंदू बनत आहे.
- डिजिटायझेशन आणि ऑटोमेशन: नवीन तंत्रज्ञानामुळे उत्पादन क्षमता आणि कार्यक्षमता मोठ्या प्रमाणात वाढली आहे.
भविष्यातील संधी आणि 20 लाखांहून अधिक रोजगार
ऑटो कॉम्पोनेंट मॅन्युफॅक्चरर्स असोसिएशन ऑफ इंडिया (ACMA) च्या मते, “जर ही गती कायम राहिली, तर 2030 पर्यंत $200 अब्ज डॉलर्सचे उद्दिष्ट साध्य करणे निश्चितच शक्य आहे.”
या वाढीमुळे आगामी काळात 20 लाखांहून अधिक नवीन रोजगार (Jobs) निर्माण होण्याची शक्यता आहे, विशेषतः EV तंत्रज्ञान, संशोधन आणि उच्च-गुणवत्तेच्या मॅन्युफॅक्चरिंग क्षेत्रात तरुणांना मोठ्या संधी उपलब्ध होतील. हा प्रवास केवळ आर्थिक वाढीचा नाही, तर तंत्रज्ञान, रोजगार आणि निर्यातीच्या संधींनाही चालना देणारा ठरणार आहे.