.

भारताच्या आरोग्य व्यवस्थेसमोर Non Communicable Diseases (NCDs) एक मोठे आव्हान उभे करत आहेत. लॅन्सेट (Lancet) आणि वर्ल्ड हेल्थ ऑर्गनायझेशन (WHO) च्या आकडेवारीनुसार, देशात हृदयविकार (Heart Disease), मधुमेह (Diabetes) आणि कर्करोगांसारख्या (Cancer) बिगर-संसर्गजन्य रोगांचे प्रमाण वेगाने वाढत आहे. भारतात होणाऱ्या एकूण मृत्यूंपैकी 63% मृत्यू NCDs मुळे होतात, जे संसर्गजन्य रोगांपेक्षा अधिक आहे.

या रोगांच्या वाढीमागे शहरीकरण, एका जागी बसून काम करण्याची जीवनशैली, वाढता मानसिक ताण, प्रदूषण आणि असंतुलित आहार ही प्रमुख कारणे आहेत.

NCDs ची वाढती आकडेवारी: हृदयविकार, मधुमेह आणि कर्करोग

भारतातील काही प्रमुख NCDs ची आकडेवारी चिंताजनक आहे:

• हृदयविकार: दरवर्षी सुमारे 20 लाख लोक हृदयविकाराच्या झटक्याने (Heart Attack) किंवा संबंधित आजारांनी प्राण गमावतात.
• मधुमेह: भारतात 10.1 कोटी पेक्षा जास्त लोक मधुमेहाने पीडित आहेत, तर जवळपास 13.6 कोटी लोक ‘प्री-डायबेटिक’ अवस्थेत आहेत.
• कर्करोग: एका अंदाजानुसार, भारतात दरवर्षी 14 लाख नवीन कर्करोगाचे (Cancer) रुग्ण आढळतात, आणि त्यापैकी सुमारे 9.1 लाख लोकांचा मृत्यू होतो. फुफ्फुसाचा कर्करोग (Lung Cancer) आणि स्तनाचा कर्करोग (Breast Cancer) चे प्रमाण वाढत आहे.

उपाययोजना: प्रतिबंध आणि जनजागृती

या समस्येवर मात करण्यासाठी सार्वजनिक आरोग्य तज्ञांनी सरकारला प्रतिबंधात्मक उपायांवर भर देण्याचे आवाहन केले आहे. आरोग्य तज्ञ डॉ. सुनील शर्मा सांगतात, “या रोगांना आळा घालण्यासाठी जीवनशैलीत बदल (Lifestyle Changes) करणे आणि वेळेवर आरोग्य तपासणी (Health Checkup) करणे आवश्यक आहे.”

यावर उपाय म्हणून, सरकार काही सार्वजनिक आरोग्य मोहिमा आणि जागरूकता कार्यक्रम राबवत आहे. या प्रयत्नांचे लक्ष्य खालीलप्रमाणे आहे:

• प्रतिबंध आणि जनजागृती: शाळेय अभ्यासक्रमात पोषण, व्यायाम आणि मानसिक आरोग्याबद्दल शिक्षण समाविष्ट करणे.
• आरोग्य सेवेचा विस्तार: ग्रामीण भागांमध्ये आरोग्य सुविधा वाढवणे, जेणेकरून ग्रामीण भागातील लोकांनाही वेळेवर निदान आणि उपचार मिळू शकतील.
• नियमित तपासणी: लोकांना नियमित आरोग्य तपासणी करून घेण्यासाठी प्रोत्साहन देणे, विशेषतः 30 वर्षांवरील व्यक्तींसाठी.

नॉन-कम्युनिकेबल रोगांची (NCDs) वाढ ही एक गंभीर आरोग्य समस्या आहे. यावर नियंत्रण मिळवण्यासाठी केवळ उपचार पुरेसे नाहीत, तर जीवनशैलीत बदल (Lifestyle Change) घडवून आणणे आणि मोठ्या प्रमाणावर आरोग्य जनजागृती करणे हेच खरे उपाय आहेत.